Bạn có thể ngạc nhiên, nhưng vâng, bọ, một sinh vật từng khiến nhiều người nản lòng, giờ đây đã trở thành đồng nghĩa với việc bảo vệ sức khỏe và môi trường. Những con bọ tưởng chừng như không dễ thấy này thực ra lại ẩn giấu những bí mật to lớn về sự ngon miệng và sức khỏe.

Bạn không biết côn trùng tốt thế nào đâu

Khi nói đến việc ăn côn trùng, nhiều người có thể cảm thấy hơi khó chấp nhận. Nhưng trên thực tế, côn trùng đã có lịch sử lâu đời như một loại thực phẩm. Ngay từ thời xa xưa, con người đã bắt đầu ăn nhiều loại côn trùng khác nhau. Theo ghi chép trong "Sách Lễ Chu", vào thời tiền Tần, người ta dùng trứng kiến ​​để làm bột nhão và ăn chúng như một món ngon.

Ưu điểm của côn trùng và các loài bọ khác làm thức ăn chủ yếu được thể hiện ở các khía cạnh sau:

Đầu tiên, chúng là nguồn protein chất lượng cao. Côn trùng có hàm lượng protein cao, ví dụ như nhộng tằm khô chứa tới 60% protein, so với thịt bò chỉ có 20%. Thêm vào đó, hầu hết các loài bọ đều ít chất béo, ít cholesterol và giàu nhiều vitamin và khoáng chất.

Ngoài ra, côn trùng và các loài bọ khác có vòng đời ngắn, sinh sản nhanh và cần ít tài nguyên hơn nhiều so với vật nuôi truyền thống. Vì vậy, côn trùng ăn được được coi là một trong những nguồn thực phẩm bền vững trong tương lai.

Trên thực tế, ăn côn trùng từ lâu đã trở thành hiện tượng ăn kiêng phổ biến ở nhiều quốc gia và khu vực. Ở Đông Nam Á, nhộng ve sầu, nhện nước… đều là những món ngon trên bàn ăn của người dân. Ở Nam Mỹ, kiến, châu chấu,… cũng được nhiều người ăn. Ở Trung Quốc, tuy việc ăn côn trùng chưa trở thành xu hướng phổ biến nhưng thói quen ăn côn trùng cũng tồn tại rộng rãi.

Xu hướng ăn côn trùng từ Nam ra Bắc

Có rất nhiều loại côn trùng, với hơn một triệu loài. Cuốn sách "Côn trùng ăn được - Triển vọng tương lai về an ninh lương thực và thức ăn chăn nuôi" do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc phát hành năm 2013 đề cập rằng hiện có hơn 1.900 loài côn trùng. có thể ăn được, và có hơn 2 tỷ người trên thế giới. Mọi người đều đã ăn côn trùng.

Ở nước ta, món côn trùng chiên ở Vân Nam, bữa tiệc côn trùng ở Quảng Đông và Quảng Tây, thạch măng ở Phúc Kiến, ve sầu chiên ở Giang Tô và Sơn Đông đều thể hiện niềm yêu thích của người dân Trung Quốc đối với các món ngon từ côn trùng. Ngày nay, ăn côn trùng không còn là sở thích của một số ít người mà đã trở thành một nét văn hóa ẩm thực được phổ biến rộng rãi.

1. Ve sầu: Món ngon mùa hè

Trong nhân dân, ve sầu khỉ (ve sầu vàng, ấu trùng của ve sầu) mang những ý nghĩa văn hóa phong phú. Nó tượng trưng cho sự xuất hiện của mùa hè và là một món ngon mùa hè độc đáo.

Khỉ ve có hương vị thơm ngon, thịt mềm được chiên và nướng là cách ăn phổ biến ở miền Bắc. Khi cắn một miếng, bên ngoài giòn, bên trong mềm, như thể niềm đam mê của mùa hè đang nhảy múa trên đầu lưỡi. Có nơi thích hấp chín và ăn vỏ sẽ hơi cứng nhưng sau khi bóc vỏ sẽ rất ngon. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ve sầu cần được rửa sạch hoàn toàn và loại bỏ các tạp chất như đầu, cánh trước khi tiêu thụ.

Khỉ ve không chỉ ngon mà còn đầy đủ dinh dưỡng. Nó là một kho tàng protein nổi tiếng. Cứ 100g (trọng lượng khô) của ve sầu chứa khoảng 72g protein, gấp 3,5 lần so với thịt bò, gấp 3,8 lần so với thịt cừu, gấp 4,3 lần so với thịt lợn và gấp 6 lần so với thịt lợn. trứng có cùng trọng lượng. Ngoài ra, khỉ ve còn có hàm lượng sắt, kẽm và canxi cao, với 85,1 mg sắt, 47,1 mg canxi và 14,6 mg kẽm trên 100 g. Đặc biệt khi nói đến sắt, hàm lượng sắt của khỉ ve sầu có thể coi là hàm lượng sắt đứng đầu trong các loại thực phẩm tự nhiên, gấp khoảng 30 lần so với thịt bò.

2. Châu chấu: “thịt tươi nhỏ” của thế giới côn trùng

Châu chấu là tên gọi chung cho một lớp côn trùng hay còn gọi là châu chấu. Loài côn trùng này hay nhảy nhót trên đồng ruộng cũng là món ngon ở miền Bắc.

Châu chấu chủ yếu được ăn bằng cách xào và chiên ngập dầu, có thể nấu với nhiều loại rau và gia vị khác nhau. Vị giòn thơm ngon khiến người ta cảm nhận được nét hoang sơ, bình dị của miền quê. Ở một số vùng, người ta còn hấp châu chấu với trứng để làm món trứng hấp châu chấu thơm ngon. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng châu chấu cần được rửa sạch hoàn toàn, loại bỏ nội tạng và các tạp chất khác trước khi tiêu thụ.

Châu chấu không chỉ có hương vị độc đáo mà còn rất giàu protein. Mặc dù hàm lượng protein không cao bằng khỉ ve sầu nhưng vẫn rất nổi bật. 100g châu chấu khô chứa hơn 60% protein, hàm lượng canxi cực cao. 100g châu chấu khô chứa khoảng 200mg canxi, tương đương với gấp đôi lượng sữa cùng trọng lượng.

3. Cúc tằm: món ngon được ưa chuộng khắp cả nước

Nhộng tằm là món ngon của con tằm trước khi hóa thành bướm. Ở nước ta, nhộng tằm có lịch sử lâu đời và được mệnh danh là “vàng mềm”.

Nhộng tằm có hương vị thơm ngon, thịt mềm, có thể hấp, luộc, chiên và các phương pháp nấu ăn khác. Ví dụ như bông tằm chiên giòn rắc muối hoặc ngũ vị hương sẽ tạo thành món ăn kèm đồ uống thơm ngon. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hoa cúc tằm cần phải được làm sạch hoàn toàn và loại bỏ các tạp chất như ruột trước khi tiêu thụ.

Nhộng tằm, anh chàng nhỏ bé tưởng chừng như bình thường này, thực chất lại là một gã khổng lồ về dinh dưỡng. Nhộng tằm mùa xuân thực sự chứa gần 60% protein, cao hơn hầu hết các loại thực phẩm. Hơn nữa, chất béo của nó còn chứa 8% đến 10% axit béo tự do, rất tốt cho sức khỏe và ngon miệng. Ngay cả da nhộng cũng chứa 8% đến 9% chitin, có tác dụng làm giảm lượng cholesterol và chất béo trong huyết thanh và mô gan. Nó còn có tác dụng giảm cân, hạ huyết áp và tăng cường khả năng miễn dịch.

4. Nhộng ong: kho tàng dinh dưỡng tự nhiên

Nhộng ong, món ngon được mệnh danh là "Nhân sâm thiên đường", là nhộng của ong bắp cày, ong bắp cày và các loài ong rừng khác. Ở vùng núi phía Tây Hồ Nam, nhộng ong đã trở thành đặc sản địa phương và được người dân vô cùng yêu thích.

Có rất nhiều cách để ăn nhộng ong, bao gồm nhộng ong chiên, trứng tráng nhộng ong, nhộng ong cay, v.v. Trong số đó, nhộng ong chiên là phương pháp được ưa chuộng nhất. Nhộng ong rửa sạch, để ráo nước, cho vào chảo chiên vàng giòn rồi rắc thêm chút muối tiêu hoặc ớt bột. Mùi thơm thơm và độ giòn sẽ khiến bạn không muốn ăn.

Nhộng ong là chuyên gia dinh dưỡng nhỏ! Hàm lượng vitamin A của nó gần như tương đương với dầu gan cá tuyết và nhiều hơn thịt bò và trứng. Và còn vitamin D thì sao? Nó cao hơn gần 20 lần so với dầu gan cá tuyết! Không chỉ vậy, nó còn rất giàu khoáng chất, đặc biệt là kẽm với hàm lượng gấp 2 lần sữa ong chúa và gấp 4 lần phấn hoa! Ngoài ra còn có selen với hàm lượng cao tới 2,4 ~ 2,8 microgam/100 gam, là báu vật của sức khỏe!

5. Côn trùng tre: “Yêu tinh ăn” trong Rừng Tre

Côn trùng tre, chú tiểu yêu tinh sống trong rừng tre này, đã trở thành món ăn mới được yêu thích trên bàn ăn của mọi người nhờ hương vị độc đáo và giá trị dinh dưỡng của chúng. Chúng sống bên trong tre và ăn tre nên rất giàu mùi thơm và chất dinh dưỡng của tre. Thời điểm thu hoạch trùn tốt nhất là từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau. Thịt trùn lúc này tươi ngon, mềm và có hương vị thơm ngon.

Ăn giun tre rất đơn giản và ngon miệng. Người ta thường vớt trùn tre ra, rửa sạch rồi chiên trực tiếp trên chảo cho đến khi vàng giòn rồi rắc chút muối, tiêu hoặc bột ớt lên trên trước khi ăn. Hương vị giòn và ngon là vô tận.

Không giống như các loài côn trùng khác, đặc điểm dinh dưỡng của côn trùng tre gần với thức ăn thực vật hơn. Chứa độ ẩm 66%, hàm lượng đạm không cao chỉ 9,9g trong 100g trùn tre.

Giun tre là loại thực phẩm điển hình có hàm lượng kali cao và ít natri. Hàm lượng kali trong mỗi 100g giun tre cao tới 182mg nhưng hàm lượng natri chỉ là 4,8mg. So với các loại nhộng tằm tương tự (hàm lượng kali và natri lần lượt là 272mg/100g và 140,2mg/100g), nó dẫn đầu về “kali cao và natri thấp”, là lựa chọn tốt cho những người thích ăn côn trùng nhưng có hàm lượng kali cao. chọn huyết áp.

6. Măng thạch: “Mùa hè mát mẻ” bên bờ biển

Măng xào là món ngon đặc biệt ở Phúc Kiến Cái tên này nghe có vẻ hơi “dân dã” nhưng thực chất nó là một món ăn vặt ngon tuyệt bên bờ biển. Là món ngon truyền thống được làm từ trùn quế vào mùa hè nóng nực, một bát thạch măng mát lạnh, sảng khoái sẽ khiến người ta cảm thấy dễ chịu hơn.

Quy trình làm thạch măng không hề phức tạp. Bắt giun cát ra khỏi cát và để một ngày cho chúng nhả cát ra, sau đó cho vào nồi luộc chín. Khi dẻo thì vớt ra để nguội tự nhiên sẽ đông lại thành một bát nhỏ “thạch măng đất”. Vẻ ngoài trong suốt như pha lê và hương vị sảng khoái, mịn màng thật tuyệt vời. Càng ngon hơn khi chấm cùng chút nước tương hảo hạng, giấm bắc và các loại gia vị khác.

Giun cát, nguyên liệu thô của thạch măng đất, không phải là côn trùng theo nghĩa chặt chẽ. Nó là một sinh vật thuộc ngành Côn trùng trung giới. Nó có hàm lượng protein cao và dạng axit amin gần với nhu cầu của cơ thể con người. đó là điều kiện thuận lợi cho sự hấp thụ. Trong số 18 axit amin có trong giun cát, axit glutamic có hàm lượng cao nhất (là thành phần tạo hương vị chính của bột ngọt), mang đến vị ngon tuyệt đỉnh cho giun cát.
Côn trùng tuy tốt nhưng bạn vẫn phải hiểu cách ăn chúng.

Mặc dù ăn côn trùng có nhiều ưu điểm nhưng cũng có một số vấn đề cần chú ý trong quá trình tiêu thụ.

Câu 1: Dị ứng

Hầu hết các loại vi trùng đều chứa các protein cao phân tử, chẳng hạn như arginine kinase, α-amylase và tropomyosin, rất dễ gây dị ứng và một số người có thể bị dị ứng khi ăn côn trùng. Ví dụ, thường có những trường hợp y tế bị dị ứng do ăn ve sầu.

Vì vậy, nếu đây là lần đầu tiên bạn thử ăn côn trùng thì nên ăn ít lại và quan sát xem cơ thể có phản ứng gì bất thường hay không. Nếu bạn bị dị ứng, hãy cẩn thận khi ăn côn trùng.

Câu 2: Côn trùng độc

Trong tự nhiên, một số loài côn trùng có chứa chất độc hại. Vì vậy, khi ăn côn trùng bạn phải đảm bảo nguồn gốc côn trùng an toàn và tránh ăn côn trùng có độc. Muốn ăn côn trùng có độc thì phải xử lý chúng một cách chuyên nghiệp trước khi ăn.

Câu 3: Các chất ô nhiễm như vi trùng, kim loại nặng

Nhiều loài bọ ăn phân thực vật hoặc động vật và chúng thường xuất hiện ở các bãi rác và thức ăn thừa. Những con bọ hoang dã bị bắt có thể mang theo thuốc trừ sâu, những con bọ đi qua phân động vật có thể chứa vi khuẩn gây bệnh cho con người, chẳng hạn như Salmonella và Campylobacter, và những con bọ từ bãi rác có thể được làm giàu bằng kim loại nặng như asen, cadmium và chì, bản thân trở thành ký sinh trùng.

Vì vậy, nếu bạn muốn ăn bọ, hãy cố gắng chọn những con được nuôi nhân tạo và từ những nguồn đáng tin cậy. Đừng bắt bọ từ tự nhiên và ăn chúng theo ý muốn. Những loài côn trùng như côn trùng ăn được có tiềm năng rất lớn trở thành nguồn thực phẩm mới nổi. Chúng không chỉ bổ dưỡng mà còn thân thiện với môi trường và giúp giải quyết các vấn đề về an ninh lương thực và thiếu hụt tài nguyên.

Tuy nhiên, trước khi thực phẩm làm từ côn trùng trở nên phổ biến rộng rãi, cần phải vượt qua những thách thức như sự chấp nhận của xã hội, an toàn thực phẩm, các hạn chế về quy định và tác động sinh thái. Thông qua nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ, chúng tôi có lý do để tin rằng trong tương lai sẽ có thêm nhiều món quà từ thiên nhiên - nhiều loại côn trùng thơm ngon trên bàn ăn.

Nguồn: 

[1] Wang Qi, Zhou Lingxian, Yin Jianzhong. Analysis of nutritional components of bamboo worms [J]. Journal of Nutrition, 2002, 24(3):2. DOI:10.3321/j.issn:0512-7955.2002.03.028.

[2] Chinese Nutrition Society. Encyclopedia of Chinese Nutrition Science (2019). Beijing: People's Medical Publishing House, 2019

[3] Liu Min, Peng Guoliang, Li Pengcheng, Liu Chen, Li Xue, Li Shuang, Ma Hongbo. Determination and analysis of nutritional components of cicadas at different developmental stages [J]. Journal of Jilin Medical College, 2017, 038(3): P.167-169.

[4] Zhu Yinling, Li Sidong, Zhou Xingqi. Determination of nutritional components and nutritional evaluation of sandworms [J]. Food Research and Development, 2011, 32(8): 3. DOI: CNKI: SUN: SPYK.0.2011-08-037.

[5] Food and Agriculture Organization of the United Nations. Edible insects - future prospects for food and feed safety.

[6] Yang Yuexin. Standard version of Chinese food composition table (6th edition). Beijing: Peking University Medical Press, 2019.