Albumin dễ lạm dụng trong thực hành lâm sàng rất nhiều, bệnh nhân thường hỏi: "Tôi nghe nói albumin có thể bổ sung dinh dưỡng, tăng khả năng miễn dịch và giúp vết thương mau lành. Bác sĩ có thể truyền cho tôi  albumin không?", " Tôi hiện tại mức albumin thấp, Bác sĩ có thể  truyền cho tôi một ít albumin được không? " Đây đều là những ý tưởng sai lầm. Vì vậy, hôm nay chúng ta sẽ tập trung vào việc lạm dụng phổ biến albumin.

Lạm dụng 1: Cải thiện khả năng miễn dịch    

Nhiều bệnh nhân muốn cải thiện khả năng miễn dịch của mình bằng cách truyền albumin, đây là một quan điểm sai lầm. Vì globulin tham gia cơ chế miễn dịch còn albumin không tham gia hình thành kháng thể và không có chức năng miễn dịch [1]. Hơn nữa, một số chất vi lượng (nội độc tố, glycoprotein axit α, v.v.) có trong các chế phẩm albumin của con người cũng có thể cản trở chức năng miễn dịch của cơ thể, làm giảm khả năng miễn dịch của cơ thể và gây ra tình trạng phản tác dụng [2] .

Lạm dụng 2: Là thực phẩm bổ sung dinh dưỡng    

Hiện nay, một số bệnh nhân ung thư đang sử dụng chế phẩm albumin như “bổ sung dinh dưỡng” trong thực hành lâm sàng. Trên thực tế, chế phẩm albumin của người không phải là thuốc dinh dưỡng. Albumin của con người không thể được cơ thể con người sử dụng trực tiếp mà trước tiên phải được phân hủy thành các axit amin, các axit amin thiết yếu có trong albumin không được cân bằng, đặc biệt là thiếu tryptophan và isoleucine, không có lợi cho quá trình tổng hợp protein của con người. Thứ hai, thời gian bán hủy của albumin ở người là khoảng 15-19 ngày, sau khi truyền vào, nó không thể phát huy tác dụng dinh dưỡng kịp thời mà sẽ ức chế khả năng tổng hợp protein của cơ thể ^[3] .

Lạm dụng 3: Thúc đẩy quá trình lành vết thương    

Nhiều bác sĩ lâm sàng tin rằng truyền albumin có thể làm tăng áp suất thẩm thấu keo, giảm phù nề vết thương và thúc đẩy quá trình lành vết thương. Tuy nhiên, y học dựa trên bằng chứng cho thấy albumin không lý tưởng trong việc cải thiện tiên lượng lâm sàng và giảm các biến chứng sau phẫu thuật ^[1] .

Lạm dụng 4: Nếu bạn bị hạ albumin máu thì nên truyền albumin.    

Việc phòng ngừa và điều trị chứng hạ đường huyết bằng albumin người là tận dụng chức năng duy trì áp suất thẩm thấu keo của nó. Hạ albumin máu là kết quả của sự cân bằng nitơ âm vì nhiều lý do và không phải tất cả tình trạng hạ albumin máu đều cần truyền albumin . Khi xảy ra tình trạng giảm albumin máu, trước tiên chúng ta nên tìm nguyên nhân khiến albumin giảm, đánh giá mức độ và tốc độ giảm và điều trị nguyên nhân [3]. Việc sử dụng albumin trong điều trị hạ albumin máu vẫn còn gây tranh cãi và cần được xác định theo từng trường hợp cụ thể.

Lạm dụng 5: Nó được sử dụng rộng rãi ở những bệnh nhân nguy kịch và có lợi cho những bệnh nhân có khối u tiến triển.    

Hiện tại không có bằng chứng nào cho thấy albumin có thể cải thiện đáng kể việc điều trị và tiên lượng bệnh nhân nguy kịch. So với dung dịch tinh thể và dung dịch keo không chứa protein, albumin không thể làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong và biến chứng của bệnh nhân.

Ở những bệnh nhân có khối u tiến triển, việc truyền albumin cũng sẽ thúc đẩy sự phát triển của khối u, điều này không những không có lợi cho quá trình phục hồi của cơ thể mà còn làm tăng gánh nặng cho gan và thận và khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn [1].

Lạm dụng 6: Dùng thuốc không đúng chỉ định    

Trong thực hành lâm sàng, nhiều bệnh nhân ung thư được truyền albumin người mà không phát hiện nồng độ albumin hoặc nồng độ bình thường, đây là một thực hành sai lầm. Albumin người được sử dụng phổ biến trên lâm sàng mà không có chỉ định, nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sử dụng albumin không đều sau phẫu thuật của bệnh nhân đạt 62,7%, tỷ lệ sử dụng albumin không đều đặn để cải thiện khả năng miễn dịch ở bệnh nhân khối u đạt 18,8% [4].

Chỉ định lâm sàng khi truyền albumin:

Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS);

Giảm albumin máu trong sốc tim;

Bồi phụ thể tích trong sốc nhiễm khuẩn/suy đa tạng do sốc nhiễm khuẩn;

Giảm albumin trong hội chứng gan thận cấp;

Kiểm soát cân bằng nước và huyết động trong suy thận cấp;

Hội chứng thận hư, trong trường hợp albumin < 2,5g/dl.

Cổ trướng;

Suy gan cấp kèm hôn mê gan;

Tăng bilirubin máu ở trẻ sơ sinh.

Những bệnh nhân có albumin huyết tương dưới 25g/L cũng được coi là chỉ định sử dụng các chế phẩm albumin của người.

Albumin của con người không thể bổ sung dinh dưỡng, cải thiện khả năng miễn dịch, thúc đẩy quá trình lành vết thương hoặc giúp bệnh nhân khối u phục hồi tốt hơn. Khi bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh hạ albumin máu, trước tiên người đó nên hợp tác với bác sĩ để tìm ra nguyên nhân khiến albumin giảm, trực tiếp điều trị căn bệnh ban đầu, đồng thời hỗ trợ dinh dưỡng thích hợp.

Nguồn: 

[1] Ye Yushu. Six major misunderstandings about human albumin [J]. Healthy Life, 2018(08):49-50.

[2] Song Zhihui, Li Li, Wang Xin, et al. Research on the clinical application status and rational use strategies of human albumin injection [J Chinese Pharmaceutical Affairs, 2018, 32(5): 687-693.

[3] Luan Jingjing. Misunderstandings in clinical application of human albumin and rational use strategies [J]. Chinese Prescription Drugs, 2023, 21(01): 182-185.

[4] Xu Lei, Lei Jing, Feng Yufei, et al. Investigation on the current clinical application of human albumin in a hospital [J]. Chinese Journal of New Drugs, 2017, 26(2): 226-229.